Ibiganiro Ubukerarugendo

Ibisubizo 15 bya Habiyambere Egide

Habiyambere Egide ni umusore w’umunyarwanda wize Computer & Electronics, wihangiye imirimo y’ubutekinisiye mubyo yize.  Egide atuye mu murenge

Featured Post

top category

Urugendo

32 Articles
+

Uncategorized

16 Articles
+

Umuco

4 Articles
+

Must Read

Winter Dressing Tips When It’s Really Cold Out

admin

admin / 380 Articles

administrator

+

Bussiness

Technology

Amafunguro ya Kigande I Kibeho

Abantu batembera, basura I kibeho mu karere ka Nyaruguru babasha kubona ahantu bafatira amafunguro ya

IBYIZA 10 BYO KUNYWA THÉ VERT

Thé Vert (Green Tea) ni icyayi cyizwi cyane I Nyamirambo, abantu bayikunda, bamenke ibyiza byayo baza

Afurika y’Uburasirazuba: Amafunguro yihariye yo kurya muri

Ibihugu bigize umuryango wa Afurika y’Uburasirazuba (East Africa Community) ni ibihugu bifite amafunguro yihariye, amafunguro

Ifunguro rya kinyarwanda 100/% muri musanze

Musanze ni akarere kari mu ntara y’amajyaruguru,ku birenge by’ibirunga,niko karere gakora cyane ku birunga.Gafite ibyiza

Top most stories

Ibiganiro
ZAMBIA: IBITEKEREZO MU GUKORA UBUKERARUGENDO BURAMBYE

Tariki ya 14- 24 Kanama 2018 I Livingstone mu mujyi w’ubukerarugendo wa Zambia habereye amasomo yo kwigisha abantu

Inkuru zo kwamamaza
Wekindi yo kwizihiza #Kwibohora31, ibitaramo bikomeye bizabera I Rubavu

Mu rwego rwo kwizihiza umunsi mukuru wo kwibohora ku nshuro ya 31, mu mujyi wa Rubavu hateguwe ibirori

Inkuru zo kwamamaza
Wekendi y’umuganura, ibintu bizaba mu Rwanda

Umuganura uba kuwa Gatanu wa mbere w’ukwezi kwa Munani buri mwaka, ni ibirori bifite ibisobanuro mu muco n’amateka

Amateka y'Ahantu
Weekend y’umuganura, ahantu 5 wasura hafite amateka y’umuganura

Umuganura ni umwe mu mihango y’abanyarwanda kuva kera, ni umuhango wayoborwaga n’umwami. Ubu abanyarwanda  bizihiza umuganura bafata umwanya

Insingamigani Inyurabwenge
Rubanda ni abahanya

Rubanda ni abahanya ni umugani baca iyo bashaka gutsindira umuntu ubugome badasobanuye uwo ari we; ni bwo bagira ngo:

Ibirori Inkuri z'ibirori Uncategorized
2021, Kwita Izina  abana b’ingagi ku nshuro ya 17

Kuva mu mwaka wa 2005, mu Rwanda haba igikorwo cyo kwita amazina abana b’ingagi baba baravutse mu miryango

Amateka Amateka y'Abantu
Menya bimwe mubintu 26 byaranze perezida wa mbere wa kenya “JOMO KENYATTA”

Jomo Kenyatta ni Umugabo wavukiye muri Kenya yarwanyije ubutegetsi bwaba koloni babongereza bari barigaruriye ubutaka bwa Kenya, yaharaniye

Abahanzi Inyurabwenge
Impamvu 5 zo gukorera muri Rwanda Arts initiative

Ni byiza kubona ahantu abahanzi batandukanye; abanditsi, abahanzi,  ababyinnyi, abakina ikinamico na filimi, abanyabugeni, abanyarwenya, abanyamideli, abashushanya ….kubona

  • Home  
  • Umuganura, ibintu 22 ukwiriye kumenya ku mateka y’umuganura.
- Amateka y'Abami

Umuganura, ibintu 22 ukwiriye kumenya ku mateka y’umuganura.

Umuganura watangiye kwizihizwa mu kinyejana cya cyenda, ni umuhango wari ukomeye mu Banyarwanda, wizihizwaga n’abanyarwanda bose kuva I bwami kugera kuri rubanda rwo hasi. Ni umuhango wagize ibibazo mu mateka y’u Rwanda, gusa wagiye usubiraho bitewe n’abayobozi bawuhaga agaciro. 1.Umwami Ruganzu II Ndoli (1510-1543) ubwo yabohoraga u Rwanda nyuma y’imyaka irenga 10 ruri mu maboko […]

Umuganura watangiye kwizihizwa mu kinyejana cya cyenda, ni umuhango wari ukomeye mu Banyarwanda, wizihizwaga n’abanyarwanda bose kuva I bwami kugera kuri rubanda rwo hasi.

Ni umuhango wagize ibibazo mu mateka y’u Rwanda, gusa wagiye usubiraho bitewe n’abayobozi bawuhaga agaciro.

1.Umwami Ruganzu II Ndoli (1510-1543) ubwo yabohoraga u Rwanda nyuma y’imyaka irenga 10 ruri mu maboko y’abanyamahanga (Abanyabungo) nibwo wongeye kugira amaciro.

2.Waje kugirwa ihame ridakuka mu kinyejana cya 16 ubwo Umwami Ruganzu II Ndoli yabohoraga u Rwanda rwari rwarigaruriwe nyuma y’amacakubiri yatumye Umwami Ndahiro Cyamatare yicwa n’ababisha n’ingoma yarwo, Rwoga, ikanyagwa n’abanyamahanga.

3.Umuganura wabanzirizwaga n’icyunamo cya Gicurasi aho Abanyarwanda bibukaga urupfu rwa Cyamatare, hagakurikiraho ibirori bya Kamena bishimira ko habonetse Umutabazi, noneho bigasozwa no kwizihiza Umuganura bashimira Imana bazirikana ibintu bitatu bikomeye biwuranga; ubumwe bw’abanyarwanda, gukunda igihugu, no gukunda umurimo.” 

4.Ku musozi wa Huro uherereye mu Murenge wa Muhondo mu Karere ka Gakenke uzwi mu mitegurire y’Umuganura. Ni ho hategurirwaga umuganura ndetse Gihanga Ngomijana awutangiza yabikomoye ku bahatuye.

5.Mu kinyejana cya 16 ubwo Ruganzu II Ndoli yari aturutse i Karagwe nyuma y’aho igihugu cyari cyarigaruriwe n’Abanyoro n’Abanyabungo, yifashishije ab’i Huro mu guha imbaraga Umuganura.

6.Inzira y’umuganura ni imwe mu Nzira 18 zari zigize inzira z’ubwiru mu Rwanda mu gihe cy’ingoma ya cyami. Inzira z’ubwiru zarimo iz’ubukungu, iz’umutekano w’igihugu n’inzira zo gukomeza ubwami. Izo nzira z’abaga zifite uko zikorwa; imihano n’imigenzo.

7.Inzira y’umuganura yakorwagamo imihango buri mwaka yari igamije gufasha Abanyarwanda kweza imyaka myinshi igihugu kikagira uburumbuke. Iyo mihango yayoborwaga n’Abiru.

8.Ni umuhango waheraga ibwami Umwami agatanga umuganura bagasangira bishimira umusaruro igihugu cyejeje, abari bawushinzwe bitwaga Abiru.

9.Wari ufite intego yo kwibutsa Abanyarwanda ko bakwiye kuzirikana ko basangiye igihugu kimwe, umuco umwe n’indangagaciro zimwe, ari uguhuza Imana n’Igihugu.

10.Imihango y’umuganura wizihizwaga ku mwero w’amasaka by’umwihariko wakorerwaga ku mbuto za Gihanga  (imbuto nkuru) ari zo amasaka, uburo, inzuzi n’isogi bakongeraho n’ibindi byabaga byeze muri icyo gihe.

11.Umunsi mukuru wawo watangiraga muri Kamena , ugasoza muri Nzeri, ugahera i bwami mbere yo gusesekara muri rubanda.

12.Umwami bamuganuzaga amata, agatanga umuganura bagasangira bishimira umusaruro igihugu cyejeje.

13.Kuganura kwari ugusubira ku isoko nk’Abanyarwanda, abaturage bakiyibutsa ko bahuje gakondo n’ibyiza byayo Imana yabahaye, bakayishimira. 

14.Ku rwego rw’igihugu Umuganura wayoborwaga n’Umwami afatanyije n’abanyamihango b’umuganura (abo kwa Rutsobe n’abo kwa Myaka ya Musana ) ku rwego rw’Igihugu babugenewe.

15.Ku rwego rw’umuryango, umukuru wawo ari we wayoboraga iyo mihango yawizihizanyaga n’abawugize bashimira Imana ibyiza yabahaye.

16.Umwami yafataga umwuko agatangiza umuhango wo kuvugira umutsima rubanda baje kuganura, akawuvuga apfukamye yerekana icyubahiro aha abo ayobora ndetse n’Igihugu.

17.Nyuma y’umuhango wo kuganura hakurikiragaho ibirori by’Umuganura byasozwaga n’igitaramo cy’imihigo. Muri ibyo birori, Umwami yamurikirwaga umusaruro unyuranye w’Abanyarwanda bavuye impande zose z’Igihugu, kahamurika n’inka,…hakaba amarushanwa y’indashyikirwa.

18.Umuganura wagiraga n’undi mumaro wo kuzirikana umwami nka Nyir’uburumbuke bakamutura urutete rw’imyaka yeze. Kuri uwo munsi kandi, imiryango nayo yarateranaga maze umutware w’umuryango akayobora imihango n’ibirori byayikurikiraga.

19.Umuganura wambuwe agaciro aho abakoloni bageze mu Rwanda. Kubera ko intwaro yabo yari amacakubiri, bihutiye guca umuco Nyarwanda wahuzaga abanyarwanda, bityo baca Umuganura wabibutsaga umuco bahuriyeho.

20.Mu mwaka 1925, Umwiru mukuru wari ushinzwe umuganura Gashamura yiciwe i Burundi.

21.Umuganura waje kongera kwizihizwa buri mwaka mu myaka ya 1980, ariko nabwo hagamijwe guha agaciro umusaruro w’ubuhinzi. 

22.Ubu, umuganura ufatwa nk’umunsi ukomeye ku Banyarwanda wo kwishimira ibyagezweho mu nzego zose ziterambere, kwisuzuma no kureba ibitaragenze neza, gufata imihigo y’umwaka w’undi, gusabana n’abayobozi n’abayoborwa.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Igicumbi @2024. All Rights Reserved.